Phản đối đơn đăng ký nhãn hiệu là thủ tục để bên thứ ba cung cấp căn cứ và chứng cứ cho Cục Sở hữu trí tuệ trước khi cơ quan này quyết định cấp văn bằng bảo hộ. Từ ngày 01/04/2026, thời hạn phản đối đối với đơn nhãn hiệu được công bố là 03 tháng kể từ ngày công bố đơn. Do thời hạn ngắn, chủ nhãn hiệu cần theo dõi Công báo sở hữu công nghiệp thường xuyên và chuẩn bị chứng cứ ngay khi phát hiện dấu hiệu xung đột.
Phản đối đơn đăng ký nhãn hiệu là gì?
Theo Điều 112a Luật Sở hữu trí tuệ, trước ngày ra quyết định cấp văn bằng bảo hộ, bất kỳ người thứ ba nào cũng có quyền phản đối việc cấp văn bằng đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp trong thời hạn luật định. Ý kiến phản đối phải được lập thành văn bản, kèm theo tài liệu hoặc trích dẫn nguồn thông tin để chứng minh và phải nộp phí, lệ phí.
Phản đối không đồng nghĩa với việc bên phản đối chắc chắn thắng. Cục Sở hữu trí tuệ xem xét lập luận của các bên cùng tài liệu trong hồ sơ đơn và quy định về điều kiện bảo hộ. Chứng cứ càng cụ thể, có nguồn gốc rõ ràng và gắn trực tiếp với căn cứ từ chối bảo hộ thì khả năng được xem xét càng cao.
Thời hạn phản đối đơn nhãn hiệu từ năm 2026
Đối với đơn đăng ký nhãn hiệu được công bố kể từ ngày 01/04/2026, thời hạn phản đối là 03 tháng kể từ ngày công bố. Đây là điểm mới quan trọng của Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025. Thời hạn xử lý đơn nhãn hiệu cũng được rút ngắn: công bố đơn trong 01 tháng kể từ ngày đơn được coi là hợp lệ và thẩm định nội dung trong 05 tháng kể từ ngày công bố, theo thông tin hướng dẫn của Cục Sở hữu trí tuệ.
Doanh nghiệp không nên chờ đến khi có thông báo dự định cấp văn bằng mới thu thập chứng cứ. Quy trình nội bộ nên ghi nhận ngày công bố, ngày cuối cùng của thời hạn phản đối và người phụ trách hồ sơ.
Khi nào nên phản đối một đơn nhãn hiệu?
Một số tình huống thường gặp gồm (xem thêm dịch vụ tư vấn đăng ký nhãn hiệu):
- Dấu hiệu xin đăng ký trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký hoặc đã nộp đơn trước cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự.
- Dấu hiệu có khả năng khiến người tiêu dùng hiểu sai về nguồn gốc thương mại của hàng hóa, dịch vụ.
- Người nộp đơn không có quyền đăng ký hoặc có cơ sở cho rằng việc nộp đơn nhằm chiếm đoạt nhãn hiệu đã được sử dụng hợp pháp.
- Dấu hiệu xung đột với tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, quyền tác giả hoặc quyền khác được pháp luật bảo hộ khi đáp ứng điều kiện áp dụng.
- Dấu hiệu thuộc trường hợp không được bảo hộ hoặc không có khả năng phân biệt theo Luật Sở hữu trí tuệ.
Trước khi phản đối, nên tham khảo hướng dẫn đăng ký nhãn hiệu và cần so sánh tổng thể cấu trúc, cách phát âm, ý nghĩa, hình thức trình bày và nhóm hàng hóa, dịch vụ. Chỉ nêu rằng hai nhãn hiệu “gần giống” mà không phân tích khả năng gây nhầm lẫn thường chưa đủ thuyết phục.
Hồ sơ phản đối cần chuẩn bị
Hồ sơ nên được tổ chức thành từng nhóm rõ ràng:
- Văn bản phản đối, ghi rõ số đơn, ngày nộp đơn, chủ đơn, mẫu nhãn hiệu bị phản đối và phạm vi hàng hóa, dịch vụ liên quan.
- Bản phân tích căn cứ pháp lý, đối chiếu từng dấu hiệu và từng nhóm hàng hóa, dịch vụ.
- Tài liệu xác lập quyền của bên phản đối: văn bằng bảo hộ, dữ liệu đơn nộp trước, giấy tờ về tên thương mại hoặc quyền liên quan.
- Chứng cứ sử dụng nhãn hiệu: hợp đồng, hóa đơn, hình ảnh bao bì, catalogue, dữ liệu website, quảng cáo, doanh thu và phạm vi phân phối.
- Chứng cứ về khả năng gây nhầm lẫn hoặc hành vi không trung thực, nếu có.
- Giấy ủy quyền khi thực hiện thông qua đại diện hợp pháp.
- Chứng từ nộp phí, lệ phí theo biểu phí đang áp dụng tại thời điểm nộp.
Tài liệu bằng tiếng nước ngoài cần được dịch theo yêu cầu. Bản chụp màn hình, dữ liệu mạng xã hội và dữ liệu website nên thể hiện nguồn, thời điểm thu thập và mối liên hệ với chủ thể sử dụng.
Quy trình Cục Sở hữu trí tuệ xử lý ý kiến phản đối
Theo Điều 11 Thông tư 23/2023/TT-BKHCN, nếu ý kiến phản đối đáp ứng yêu cầu, Cục Sở hữu trí tuệ tiếp nhận và thông báo cho người nộp đơn. Thông thường, người nộp đơn được ấn định 02 tháng để trả lời bằng văn bản. Khi cần thiết, Cục có thể gửi ý kiến phản hồi cho bên phản đối và ấn định tiếp 02 tháng để trả lời.
Cục xử lý phản đối dựa trên thông tin, chứng cứ, lập luận của các bên, kết quả đối thoại nếu có và tài liệu trong hồ sơ đơn. Kết quả xử lý thường được thông báo cùng kết quả thẩm định nội dung tương ứng.
Nếu tranh chấp liên quan đến quyền đăng ký và không thuộc trường hợp có thể xác định rõ ngay trong thủ tục hành chính, Cục có thể yêu cầu bên phản đối khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Vì vậy, doanh nghiệp cần đánh giá từ đầu liệu vụ việc chỉ là so sánh dấu hiệu hay còn có tranh chấp về quyền sở hữu, quan hệ đại diện, hợp tác hoặc chuyển giao quyền.
Phản đối và ý kiến của người thứ ba khác nhau thế nào?
Phản đối theo Điều 112a là thủ tục có thời hạn, yêu cầu văn bản, chứng cứ và phí, lệ phí. Trong khi đó, ý kiến của người thứ ba theo Điều 112 có cơ chế và phạm vi áp dụng khác. Việc lựa chọn sai thủ tục có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ quyền, đặc biệt khi thời hạn phản đối chỉ còn 03 tháng đối với đơn nhãn hiệu được công bố từ ngày 01/04/2026.
Những lỗi thường làm hồ sơ phản đối kém hiệu quả
- Nộp sau thời hạn nhưng vẫn trình bày như một hồ sơ phản đối đúng hạn.
- Không xác định chính xác số đơn, chủ đơn hoặc nhóm hàng hóa, dịch vụ bị phản đối.
- Chỉ so sánh hình thức nhãn hiệu mà không phân tích hàng hóa, dịch vụ và người tiêu dùng liên quan.
- Tài liệu sử dụng không thể hiện ngày tháng hoặc không chứng minh mối liên hệ với bên phản đối.
- Dẫn quy định cũ về thời hạn 05 tháng mà không cập nhật mốc 03 tháng áp dụng từ ngày 01/04/2026.
- Không theo dõi thông báo của Cục nên bỏ lỡ thời hạn trả lời 02 tháng.
- Gửi quá nhiều tài liệu nhưng không lập mục lục và không giải thích giá trị chứng minh của từng tài liệu.
Checklist xử lý trong 03 tháng
- Ghi nhận ngay ngày công bố đơn và ngày hết hạn phản đối.
- Tải bản công bố, mẫu nhãn hiệu và danh mục hàng hóa, dịch vụ.
- Kiểm tra tình trạng văn bằng, đơn ưu tiên và phạm vi bảo hộ của bên phản đối.
- So sánh dấu hiệu theo hình thức, phát âm, ý nghĩa và ấn tượng tổng thể.
- Đối chiếu hàng hóa, dịch vụ theo bản chất, mục đích, kênh phân phối và nhóm khách hàng.
- Thu thập chứng cứ sử dụng có ngày tháng và nguồn gốc xác định.
- Lập bản phân tích pháp lý và mục lục chứng cứ.
- Nộp đúng cơ quan, đúng hình thức và lưu chứng từ nộp.
- Theo dõi thông báo để trả lời trong thời hạn được ấn định.
Câu hỏi thường gặp
Có thể gia hạn thời hạn phản đối 03 tháng không?
Không nên mặc nhiên cho rằng thời hạn này sẽ được gia hạn. Chủ thể dự định phản đối cần chuẩn bị và nộp trong thời hạn luật định tính từ ngày công bố đơn.
Chưa có văn bằng bảo hộ thì có phản đối được không?
Có thể có căn cứ khác ngoài văn bằng đã cấp, tùy từng vụ việc, như quyền nộp đơn trước, quá trình sử dụng, tên thương mại hoặc hành vi nộp đơn không trung thực. Tuy nhiên, mỗi căn cứ cần chứng cứ phù hợp.
Bên bị phản đối nên làm gì khi nhận thông báo?
Người nộp đơn cần kiểm tra thời hạn trả lời, rà soát phạm vi bảo hộ, đánh giá chứng cứ của bên phản đối và nộp bản giải trình kèm tài liệu chứng minh. Không phản hồi đúng hạn có thể làm mất cơ hội giải thích những vấn đề quan trọng.
Căn cứ pháp lý và nguồn chính thống
- Luật Sở hữu trí tuệ và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2025, áp dụng các thay đổi liên quan từ ngày 01/04/2026.
- Nghị định 65/2023/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi các nghị định có liên quan trong năm 2026.
- Thông tư 23/2023/TT-BKHCN và văn bản hướng dẫn hiện hành.
- Cổng thông tin Cục Sở hữu trí tuệ: https://ipvietnam.gov.vn/
- Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật: https://vbpl.vn/
Nội dung trên mang tính tham khảo chung. Căn cứ phản đối, thời hạn và giá trị chứng cứ phải được đánh giá theo ngày công bố, hồ sơ đơn và quy định có hiệu lực tại thời điểm xử lý.
