Tư vấn quy trình thủ tục đăng ký sáng chế quốc tế

Cập nhật tháng 7/2026 bởi Luật sư Phạm Xuân Dương.

Không tồn tại một “bằng sáng chế quốc tế” có hiệu lực tại mọi quốc gia. Chủ sáng chế phải lựa chọn quốc gia hoặc khu vực cần bảo hộ. Hệ thống PCT giúp nộp một đơn quốc tế, thực hiện tra cứu và kéo dài thời gian chuẩn bị trước khi vào giai đoạn quốc gia, nhưng quyết định cấp bằng vẫn thuộc từng cơ quan sáng chế.

1. Hai con đường đăng ký ở nước ngoài

Nộp trực tiếp theo Công ước Paris

Chủ đơn nộp tại từng quốc gia hoặc cơ quan khu vực và yêu cầu hưởng quyền ưu tiên từ đơn đầu tiên trong thời hạn áp dụng, thường là 12 tháng đối với sáng chế.

Nộp đơn quốc tế theo PCT

Một đơn PCT có thể giữ khả năng theo đuổi bảo hộ tại nhiều nước thành viên. Quy trình gồm giai đoạn quốc tế và giai đoạn quốc gia; PCT không thay thế đơn quốc gia cuối cùng.

2. Điều kiện nộp đơn PCT có nguồn gốc Việt Nam

Ít nhất một người nộp đơn phải đáp ứng điều kiện về quốc tịch hoặc cơ sở kinh doanh tại nước thành viên PCT. Đơn có thể được nộp qua Cục Sở hữu trí tuệ hoặc cơ quan nhận đơn phù hợp theo quy định. Sáng chế có nguồn gốc Việt Nam còn phải tuân thủ yêu cầu kiểm soát an ninh trước khi nộp ra nước ngoài.

3. Mốc thời gian quan trọng

• Ngày nộp đơn đầu tiên: khởi đầu thời hạn ưu tiên;
• Trong 12 tháng: thường là thời hạn để nộp PCT và yêu cầu hưởng ưu tiên;
• Công bố quốc tế: thường vào khoảng 18 tháng từ ngày ưu tiên;
• Vào giai đoạn quốc gia: phổ biến ở mốc 30 hoặc 31 tháng, nhưng phải kiểm tra quy định từng nước.

Bỏ lỡ thời hạn có thể làm mất quyền ưu tiên hoặc quyền theo đuổi tại quốc gia dự kiến.

4. Hồ sơ PCT cần chuẩn bị

• Tờ khai PCT Request theo mẫu và ngôn ngữ được chấp nhận;
• Bản mô tả, yêu cầu bảo hộ, bản tóm tắt và hình vẽ;
• Tài liệu ưu tiên nếu có;
• Giấy ủy quyền và tài liệu về quyền nộp đơn;
• Phí chuyển đơn, phí nộp quốc tế và phí tra cứu quốc tế.

Mẫu và mức phí cần kiểm tra tại ngày nộp trên hệ thống của WIPO và Cục Sở hữu trí tuệ vì có thể thay đổi theo cơ quan tra cứu, số trang và tỷ giá.

5. Quy trình đơn PCT

1. Nộp đơn tại cơ quan nhận đơn;
2. Kiểm tra hình thức và xác lập ngày nộp quốc tế;
3. Tra cứu quốc tế, nhận báo cáo và ý kiến bằng văn bản;
4. Công bố đơn quốc tế;
5. Có thể yêu cầu thẩm định sơ bộ quốc tế hoặc sửa đổi trong phạm vi cho phép;
6. Chọn nước, dịch hồ sơ, chỉ định đại diện và vào giai đoạn quốc gia.

6. Cách lựa chọn quốc gia bảo hộ

Nên ưu tiên nơi có thị trường, cơ sở sản xuất, đối tác cấp phép hoặc đối thủ cạnh tranh; đồng thời đánh giá khả năng thực thi quyền, chi phí dịch thuật, phí luật sư và phí duy trì. Đăng ký dàn trải có thể tạo gánh nặng ngân sách mà không đem lại giá trị thương mại.

7. Sai lầm thường gặp

• Công bố sáng chế trước ngày nộp;
• Hiểu PCT là bằng toàn cầu;
• Bỏ lỡ mốc 12 tháng hoặc thời hạn vào quốc gia;
• Bản mô tả ban đầu quá sơ sài;
• Không dự trù phí dịch thuật và phí duy trì;
• Không tuân thủ quy định an ninh đối với sáng chế có nguồn gốc Việt Nam.

Xem thêm bài tư vấn đăng ký sáng chế tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

PCT có cấp bằng không?

Không. PCT hỗ trợ nộp, tra cứu và xử lý quốc tế; từng quốc gia hoặc khu vực quyết định cấp bằng.

Nộp PCT có phải chọn ngay tất cả quốc gia?

Không nhất thiết quyết định chi phí giai đoạn quốc gia ngay khi nộp PCT, nhưng cần lập danh sách thị trường sớm để không bỏ lỡ thời hạn.

Tư vấn từ Tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp mã số 439

Công ty Luật TNHH Đại Việt hỗ trợ tra cứu, đánh giá, soạn hồ sơ, đại diện nộp đơn và xử lý thông báo của cơ quan sở hữu trí tuệ. Luật sư Phạm Xuân Dương trực tiếp phụ trách. Địa chỉ: Số 9 Vạn Phúc, phường Ngọc Hà, Hà Nội.

Căn cứ pháp lý cập nhật năm 2026

• Luật Sở hữu trí tuệ và các luật sửa đổi, bổ sung, gồm Luật số 131/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/04/2026;
• Nghị định số 65/2023/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung, trong đó có Nghị định số 100/2026/NĐ-CP;
• Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 20/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ 01/07/2026;
• Quy định hiện hành về phí, lệ phí sở hữu công nghiệp.

Nội dung mang tính tham khảo chung; hồ sơ cụ thể cần được kiểm tra theo tình trạng quyền và biểu mẫu có hiệu lực tại ngày nộp.