Tư vấn đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Cập nhật tháng 7/2026 bởi Luật sư Phạm Xuân Dương.

Kiểu dáng công nghiệp bảo vệ hình dáng bên ngoài của sản phẩm, thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp của các yếu tố đó và nhìn thấy được trong quá trình khai thác công dụng. Đăng ký sớm đặc biệt quan trọng đối với bao bì, đồ gia dụng, thiết bị, phương tiện, thời trang và sản phẩm có thiết kế dễ sao chép.

1. Điều kiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

• Tính mới: khác biệt đáng kể với kiểu dáng đã bị bộc lộ công khai trước ngày nộp hoặc ngày ưu tiên;
• Tính sáng tạo: không dễ dàng được tạo ra đối với người có hiểu biết trung bình trong lĩnh vực;
• Khả năng áp dụng công nghiệp: có thể dùng làm mẫu để chế tạo hàng loạt sản phẩm có hình dáng tương ứng.

Một số đặc điểm do chức năng kỹ thuật bắt buộc, hình dáng công trình hoặc đối tượng không nhìn thấy trong quá trình sử dụng có thể không thuộc phạm vi bảo hộ; cần đánh giá từng trường hợp.

2. Nộp đơn trước khi công bố

Ảnh bán hàng, triển lãm, catalogue, hồ sơ chào hàng hoặc video sản phẩm có thể làm mất tính mới. Nên nộp đơn trước khi đưa thiết kế ra thị trường. Ngoại lệ về bộc lộ có điều kiện và không nên được xem là phương án mặc định.

3. Tra cứu kiểu dáng

Tra cứu theo tên sản phẩm, chủ đơn, phân loại Locarno và đặc điểm tạo dáng trên cơ sở dữ liệu Việt Nam và quốc tế. Kết quả giúp chọn phương án hình, xác định thiết kế gần nhất và cân nhắc nộp một hay nhiều phương án.

4. Hồ sơ đăng ký

• Tờ khai theo mẫu hiện hành;
• Bộ ảnh chụp hoặc bản vẽ thể hiện đầy đủ các hướng nhìn;
• Bản mô tả kiểu dáng;
• Tài liệu chứng minh quyền đăng ký, quyền ưu tiên nếu có;
• Giấy ủy quyền khi nộp qua đại diện;
• Chứng từ phí, lệ phí.

Bộ hình phải thống nhất về tỷ lệ, đường nét, màu sắc và không chứa chi tiết mâu thuẫn. Phần không yêu cầu bảo hộ cần được thể hiện theo quy tắc phù hợp.

5. Cách chuẩn bị bộ ảnh hoặc bản vẽ

Tùy sản phẩm, bộ hình thường gồm hình phối cảnh và các hình chiếu trước, sau, trái, phải, trên, dưới. Với sản phẩm đối xứng hoặc bề mặt không nhìn thấy, phải giải thích rõ. Ảnh nền sạch, không có bóng, vật thể phụ hoặc thông tin quảng cáo.

6. Quy trình xử lý đơn

1. Nộp đơn và xác lập ngày nộp;
2. Thẩm định hình thức;
3. Công bố đơn;
4. Thẩm định nội dung về điều kiện bảo hộ;
5. Trả lời thông báo nếu có;
6. Nộp phí và nhận bằng.

Các biểu mẫu cũ viện dẫn Thông tư 01/2007 hoặc Nghị định 103/2006 không còn phù hợp cho hồ sơ mới năm 2026.

7. Hiệu lực văn bằng

Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp có hiệu lực 5 năm từ ngày nộp đơn và có thể gia hạn hai lần liên tiếp, mỗi lần 5 năm, nếu đáp ứng thủ tục và nộp phí. Tổng thời hạn tối đa là 15 năm.

8. Kiểu dáng, nhãn hiệu hay quyền tác giả?

Ba cơ chế có đối tượng và điều kiện khác nhau. Kiểu dáng bảo vệ hình dáng sản phẩm; nhãn hiệu bảo vệ dấu hiệu phân biệt; quyền tác giả có thể liên quan tác phẩm mỹ thuật ứng dụng. Một sản phẩm đôi khi cần chiến lược kết hợp, nhưng quyền này không tự thay thế quyền kia.

9. Lỗi thường gặp

• Công bố sản phẩm trước khi nộp;
• Hình vẽ thiếu góc hoặc không thống nhất;
• Mô tả không xác định đặc điểm tạo dáng cơ bản;
• Gộp các phương án không đáp ứng tính thống nhất;
• Kê khai sai tác giả hoặc chủ thể có quyền đăng ký;
• Bỏ lỡ thời hạn ưu tiên hoặc gia hạn.

Xem thêm: đăng ký sáng chế và đăng ký nhãn hiệu.

Câu hỏi thường gặp

Có cần nộp mẫu sản phẩm không?

Thông thường trọng tâm là bộ ảnh hoặc bản vẽ và bản mô tả; cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu tài liệu theo trường hợp cụ thể.

Có đăng ký nhiều phương án trong một đơn không?

Có thể trong phạm vi đáp ứng yêu cầu thống nhất và cách trình bày của pháp luật; cần đánh giá cấu trúc thiết kế trước khi nộp.

Tư vấn từ Tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp mã số 439

Công ty Luật TNHH Đại Việt hỗ trợ tra cứu, đánh giá, soạn hồ sơ, đại diện nộp đơn và xử lý thông báo của cơ quan sở hữu trí tuệ. Luật sư Phạm Xuân Dương trực tiếp phụ trách. Địa chỉ: Số 9 Vạn Phúc, phường Ngọc Hà, Hà Nội.

Căn cứ pháp lý cập nhật năm 2026

• Luật Sở hữu trí tuệ và các luật sửa đổi, bổ sung, gồm Luật số 131/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/04/2026;
• Nghị định số 65/2023/NĐ-CP và các nghị định sửa đổi, bổ sung, trong đó có Nghị định số 100/2026/NĐ-CP;
• Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 20/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ 01/07/2026;
• Quy định hiện hành về phí, lệ phí sở hữu công nghiệp.

Nội dung mang tính tham khảo chung; hồ sơ cụ thể cần được kiểm tra theo tình trạng quyền và biểu mẫu có hiệu lực tại ngày nộp.